Foucault’dan Derrida’ya Obscurantisme Terroriste Suçlaması

Derrida’yı anlamakta güçlük çeken tek kişi olduğumu düşünmüyordum; ama Searle ve Foucault’un da benzer bir durumdan muzdarip olduklarını duyduğumda hem yalnız olmadığım için hem de sorunun biraz da Derrida’dan kaynaklanmasından dolayı sevindim.

Kant, Hegel, Marx, Nietzsche, Husserl, Heidegger, Levinas gibi filozoflardan beslenen, kendini onlar üzerinden anlatan; daha da önemlisi metafizikle ilgili sıkıntısını metafiziğin kullandığı dili eleştirmek yoluyla ortaya koyan bir filozofun hap gibi yutulur olmasını beklemek boşunaydı. Ancak meselenin bir de Foucault’nun dile getirdiği “yöntemsel” bir boyutu vardı.

Foucault’ya geçmeden önce dil ve zihin felsefesin yıldız isimlerinden biri olan John Searle’e kulak verelim. Nitekim Foucault’nun Derrida’ya ilişkin görüşlerini aktaran da Searle’ün kendisidir.[1]

Searle’e göre, Derrida söz konusu olduğunda onu yanlış yorumlamak bile çok zordur; çünkü Derrida, yanlış yorumlamak için bile oldukça karanlık ve anlaşılması güçtür.[2] Bu durumdan Foucault’ya bahseden Searle, Foucault’un da benzer bir düşünceye sahip olduğunu; dahası Derrida’yı bir tür terörizmle suçladığını aktarır. Foucault’ya göre Derrida, obscurantisme terroriste yöntemini, yani bir tür anlaşılması güç olma terörü yöntemini kullanmaktadır.

Foucault da Searle gibi Derrida’nın oldukça anlaşılması güç bir biçimde yazdığını; dolayısıyla onun ne anlattığını dile getirmenin çok zor belirtir. Ancak onu eleştirdiğinizde de, Derrida’nın onu anlamadığınızı ve sizin bir budala olduğunuzu her zaman iddia edebileceğini ekler.[3] İşte Foucault’un Derrida’ya atfettiği obscurantisme terroriste yöntemi bu iki bölümden oluşur.

Searle’ün Foucault’ya ve kendisine ilişkin aktardıklarını ise Derrida, dedikodu olarak nitelendirmiştir.[4]

Ancak günün sonunda Derrida, anlaşılması güç de olsa, kendisini okumaktan her zaman zevk ve heyecan duyduğum başka bir filozoftur.         

[1] Derrida – Searle gerginliği için buraya bakabilirsiniz.

[2] Searle, karanlık ve anlaşılması güç olma durumu için obscure sözcüğünü kullanıyor.

[3] "Vous m'avez mal compris; vous êtes idiot"

[4] Derrida (1988) Afterword, Limited Inc. içinde, s. 158, dipnot 12