Derrida’yı anlamakta güçlük çeken
tek kişi olduğumu düşünmüyordum; ama Searle ve Foucault’un da benzer bir durumdan
muzdarip olduklarını duyduğumda hem yalnız olmadığım için hem de sorunun biraz
da Derrida’dan kaynaklanmasından dolayı sevindim.
Kant, Hegel, Marx, Nietzsche,
Husserl, Heidegger, Levinas gibi filozoflardan beslenen, kendini onlar
üzerinden anlatan; daha da önemlisi metafizikle ilgili sıkıntısını metafiziğin
kullandığı dili eleştirmek yoluyla ortaya koyan bir filozofun hap gibi yutulur
olmasını beklemek boşunaydı. Ancak meselenin bir de Foucault’nun dile getirdiği
“yöntemsel” bir boyutu vardı.
Foucault’ya geçmeden önce dil ve
zihin felsefesin yıldız isimlerinden biri olan John Searle’e kulak verelim.
Nitekim Foucault’nun Derrida’ya ilişkin görüşlerini aktaran da Searle’ün
kendisidir.[1]
Searle’e göre, Derrida söz konusu
olduğunda onu yanlış yorumlamak bile çok zordur; çünkü Derrida, yanlış yorumlamak
için bile oldukça karanlık ve anlaşılması güçtür.[2] Bu durumdan Foucault’ya
bahseden Searle, Foucault’un da benzer bir düşünceye sahip olduğunu; dahası
Derrida’yı bir tür terörizmle suçladığını aktarır. Foucault’ya göre Derrida, obscurantisme terroriste yöntemini, yani
bir tür anlaşılması güç olma terörü yöntemini kullanmaktadır.
Foucault da Searle gibi
Derrida’nın oldukça anlaşılması güç bir biçimde yazdığını; dolayısıyla onun ne
anlattığını dile getirmenin çok zor belirtir. Ancak onu eleştirdiğinizde de,
Derrida’nın onu anlamadığınızı ve sizin bir budala olduğunuzu her zaman iddia
edebileceğini ekler.[3] İşte Foucault’un Derrida’ya atfettiği obscurantisme terroriste yöntemi bu iki
bölümden oluşur.
Searle’ün Foucault’ya ve
kendisine ilişkin aktardıklarını ise Derrida, dedikodu olarak
nitelendirmiştir.[4]
Ancak günün sonunda Derrida,
anlaşılması güç de olsa, kendisini okumaktan her zaman zevk ve heyecan duyduğum
başka bir filozoftur.
[1] Derrida – Searle gerginliği
için buraya bakabilirsiniz.
[2] Searle, karanlık ve
anlaşılması güç olma durumu için obscure
sözcüğünü kullanıyor.
[3] "Vous m'avez mal
compris; vous êtes idiot"
[4] Derrida (1988) Afterword, Limited
Inc. içinde, s. 158, dipnot 12
